# Case 7 - Sen, który wszyscy poparli, ale nikt nie zmienil ## Psychologia społeczna - zadanie egzaminowe z pulapka **Temat:** Postawy i ich zmiana w psychologii społecznej ## CZESC I - TRESC CASE STUDY **Tytul case study:** "Sen, który wszyscy poparli, ale nikt nie zmienil" ### Opis sytuacji / case study Na uczelni przeprowadzono kampanie dotyczaca higieny snu. Jej glowne haslo brzmialo: "Sen to nie luksus, tylko zasob". Kampania obejmowala estetyczne reelsy na Instagramie, grafiki z faktami o koncentracji i pamieci, mini-quizy oraz tydzien "sleep reset", podczas którego studenci mogli sledzic swoje nawyki. Materialy byly chetnie oglądane, udostepniane i komentowane jako "potrzebne", "prawdziwe" i "bardzo relatable". W ankietach po kampanii większość studentów zgadzala się z twierdzeniami, ze brak snu szkodzi, pogarsza uczenie i nastrój oraz ze warto spac regularnie. Jednoczesnie po miesiacu uczelnia nie odnotowala istotnej zmiany w zachowaniach studentów. Wielu nadal zasypialo bardzo późno, siedzialo nocami online lub uczylo się do 2-3 w nocy. W wypowiedziach studentów pojawialy się komentarze: - "Wiem, ze to wazne, ale i tak wieczorem odzywa się grupa i wszyscy jeszcze siedza". - "Same reelsy byly super, ale nic się przez to nie zrobilo latwiejsze". - "Jak juz jestem zmeczona, to najgorzej mi przerwac scrollowanie". - "Na papierze się zgadzam, ale realnie rytm studiow mi to rozwala". - "Jak cale towarzystwo i tak siedzi po nocach, to trudno byc ta jedyna, co znika o 22:30". Zespol kampanii zaczal się zastanawiac, czy problem lezy w nieskutecznosci przekazu, czy raczej w tym, ze nawet dobra i lubiana kampania nie zmienia zachowania, jesli nie dotyka norm grupowych i poczucia kontroli nad codzienna rutyna. W sprawie pojawiaja się nastepujace problemy: - studenci poznawczo zgadzaja się z przekazem, ale nie zmieniaja rutyny, - kampania byla atrakcyjna i dobrze odbierana, ale może zbyt lekka wdrozeniowo, - wieczorne normy grupowe i cyfrowe nawyki mogą oslabiać intencje, - nie wiadomo, czy glownym problemem jest powierzchowne przetwarzanie, czy bariera wykonawcza. ## CZESC II - ZADANIA DLA STUDENTA ### Sekcja: Glowny problem/pytanie oraz cel opracowania Sformuluj: - problem/pytanie glowne, - cel opracowania. Uwzglednij: - czy to bardziej problem skutecznosci przekazu, czy luki miedzy intencja a zachowaniem, - czy nalezy analizowac postawe, norme, czy poczucie kontroli, - jaka jest tu najbardziej prawdopodobna pulapka interpretacyjna. ### Sekcja: Podejscie analityczne Wybierz jedno narzedzie glowne i uzasadnij, dlaczego jest lepsze od drugiego kuszacego wyboru. Mozesz rozwazyc: - model ELM, - teorie planowanego zachowania, - schemat rozdzwieku postawa-zachowanie, - analize norm grupowych. ### Sekcja: Wyniki analizy Przygotuj jedno opracowanie, np.: - schemat "zgoda - intencja - zachowanie", - tabele barier zmiany zachowania, - mape norm wieczornych. ### Sekcja: Proponowane warianty Zaproponuj minimum trzy warianty rozwiązania. ### Sekcja: Rozstrzygniecie i uzasadnienie Wskaz: - najlepszy wariant, - najlepsze narzedzie, - oraz dlaczego drugie intuicyjnie pasujace narzedzie nie jest tu najlepsze.
Klucz - otworz po rozwiązaniu ## Wersja modelowa ### Sedno pulapki To case, w którym bardzo kuszace jest wybranie `ELM`, bo kampania byla oparta na reelsach, estetyce i lubianym formacie. To jest jednak tylko polowa obrazu. Najlepszym narzedziem nie jest tu ELM, tylko `teoria planowanego zachowania`. ELM jest kuszacy, bo pomaga powiedziec: "studenci lubili kampanie, ale mogli przetwarzac ja zbyt powierzchownie". To nie jest falsz. Problem w tym, ze case idzie dalej i pokazuje bardzo konkretne przeszkody wykonawcze: normy grupowe, nocne rytmy, scrollowanie, poczucie, ze harmonogram studiow utrudnia zmianę. To znaczy, ze sedno problemu lezy bardziej w subiektywnej normie i poczuciu kontroli niz w samym odbiorze przekazu. ### Najlepsze narzedzie glowne `Teoria planowanego zachowania` ### Dlaczego Bo case pokazuje: - dodatnia postawe wobec snu, - slaba norme sprzyjajaca zdrowemu zachowaniu, - niskie poczucie kontroli nad wieczorna rutyna, - oraz trudnosc przejścia od zgody do wykonania. ### Dlaczego nie ELM jako narzedzie glowne ELM dobrze opisuje forme kampanii, ale gorzej niz TPB wyjaśnia, dlaczego nawet po zgodzie i lubieniu treści zachowanie nie zmienia się w codziennosci. Innymi slowy: ELM opisuje, jak przekaz mógł zostać odebrany, a TPB lepiej wyjaśnia, czemu nie przełożył się na wdrożenie. ### Glowny problem / pytanie Dlaczego kampania o higienie snu, mimo wysokiej akceptacji poznawczej i dobrego odbioru, nie doprowadzila do trwałej zmiany zachowań studentów? ### Cel opracowania Wyjasnic, dlaczego studenci zgadzają się z przekazem, ale nie zmieniaja swojej rutyny, oraz zaprojektowac interwencje trafiajaca w norme grupowa i poczucie kontroli nad zachowaniem. ### Najwazniejsze wnioski 1. Postawa wobec zdrowego snu jest dodatnia, wiec problem nie lezy glownie w przekonaniach. 2. Wieczorne normy grupowe i cyfrowe przyzwyczajenia oslabiaja intencje. 3. Studenci nie maja wystarczajacego poczucia kontroli nad wykonaniem zachowania. 4. Lubić kampanię to nie to samo co wdrożyć nową rutynę. ### Najlepszy wariant rozwiązania Polaczenie norm grupowych i interwencji wykonawczej: np. mikro-kontrakty grupowe, wspólne "off hours", przypomnienia oraz narzedzia ograniczające nocne tarcie cyfrowe. ### Zrodla i badania wspierajace interpretacje 1. Armitage CJ, Conner M. *Efficacy of the Theory of Planned Behaviour: A meta-analytic review.* PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11795063/ 2. Wingate S, et al. *Effectiveness of sleep education programs to improve sleep hygiene and/or sleep quality in college students: a systematic review.* PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27755323/ 3. Flora S, Knowlden A, Slaven S. *The effectiveness of online sleep education interventions for college students: A systematic review.* PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40918303/ 4. Lu YA, Lin HC, Tsai PS. *Effects of Digital Sleep Interventions on Sleep Among College Students and Young Adults: Systematic Review and Meta-Analysis.* PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40354636/